PwC: geldnood dreigt voor ziekenhuizen

Nederlandse ziekenhuizen kampen met een enorme financieringsbehoefte, zo blijkt uit de PwC Brancheanalyse. Het tekort aan kapitaal loopt in 2012 verder op als gevolg van een cumulatief effect van een nieuw declaratiesysteem in combinatie met het terugtrekken van voorschotten door verzekeraars.

De brancheanalyse van jaarrekeningen 2010 door PwC maakt duidelijk dat de Nederlandse ziekenhuissector met een enorme financieringsbehoefte kampt. De totale schuld aan verzekeraars bedroeg al 1,6 miljard euro per eind 2010. Deze schuld moet op enig moment worden omgezet in bankkrediet, terwijl de banken juist steeds kritischer naar de sector kijken.

Bevoorschottingsregeling

Het tekort aan kapitaal zal in 2012 verder toenemen als gevolg van de uitbreiding van vrije prijsvorming en de invoering van een nieuw declaratiesysteem. Volgens PwC is een landelijke bevoorschottingregeling onontkoombaar, omdat anders veel ziekenhuizen straks niet meer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen.

Acuut cashprobleem

'De behoefte aan cash voor de ziekenhuizen stijgt momenteel fors', zegt Arjen Hakbijl, partner bij PwC. 'Ziekenhuizen moeten nog oude voorschotten en overfinanciering terugbetalen aan verzekeraars. De timing is beroerd, omdat het samenvalt met de invoering van het nieuwe declaratiesysteem, nieuwe financieringsregels voor vastgoed, de uitbreiding van vrije prijsvorming en strengere kapitaalregels voor banken.
Daardoor ontstaat een acuut cashprobleem. Dat gaat om vele miljoenen per ziekenhuis per maand. Nieuwe voorschotten zijn dus nodig, maar dat is nu juist niet de trend. Zorgverzekeraars én bankiers staan allebei niet te trappelen om dit gat te vullen.'

Miljard euro extra liquiditeitsbehoefte

Vanaf 1 januari 2012 wordt het niet bepaald makkelijker voor ziekenhuizen. Door de uitbreiding van het onderhandelbare segment met vrije prijzen en de invoering van het nieuwe declaratiesysteem DOT verwachten ziekenhuizen en universitaire medische centra en masse later te kunnen factureren in 2012. Dat betekent een liquiditeitsbehoefte van miljoenen per ziekenhuis per maand. Stel dat er gemiddeld twee maanden later gefactureerd wordt en de impact per ziekenhuis gemiddeld 10 a 15 miljoen euro extra liquiditeitsbehoefte is. Dan gaat het landelijk om een miljard euro extra behoefte.

Solvency en Basel III

Zorgverzekeraars trekken zich als gevolg van strengere kapitaalregels (Solvency) langzaam maar zeker terug uit hun rol van werkkapitaalverstrekker. Banken hebben op hun beurt ook te maken met strengere kapitaalregels als gevolg van Basel III. Zij selecteren daarom veel strenger op risicoprofiel. Krediet en werkkapitaal worden, voor zover de bank er in stapt, daardoor duurder. Vooral voor ziekenhuizen die er al minder goed voor staan. Dat signaal hebben banken al laten doorklinken.

'Voor deze ziekenhuizen wordt het spannend in 2012', aldus Arjen Hakbijl. 'Zonder bevoorschotting of uitbreiding van bankkredieten wordt het vanaf aankomend voorjaar nijpend als er salarissen moeten worden betaald, terwijl zorgproducten nog niet gefactureerd kunnen worden. Een landelijke bevoorschottingregeling om de effecten van DOT en de toenemende prestatiebekostiging in deze transitieperiode op te vangen is onontkoombaar.'